Yapılarda Sorun Oluşturan Etkenler

Yapılarda Sorun Oluşturan Etkenler

Güneş

- güneş, yapıları çevreleyen atmosferdeki enerjinin doğal kaynağıdır.
- mevsim ve gece-gündüz değişimlerinde bu enerj düzeyi farklılık gösterir.

bu enerji düzeyi;

-binanın güneşe göre açısal konumuna
-binanın yönüne
-bulundugu coğrafi enleme bağlıdır.

güneş ışınları;

-görünür ışınlarından kısa dalga boyuna sahip ışınlar mor
-uzun dalga boyuna sahip ışınlar kırmızı

daha kısa dalga boyunda olup gözle görülmeyenleri
- mor ötesi (ultraviole - UV)

daha uzun dalga boyuna sahip olanları
- kızıl ötesi (infrared-IR / enfraruj)

Mor ötesi (Ultraviole-UV)

sorun:

Uv ışınlar, yapı malzemelerinin özellikle organik olanlarında önemli ayrışma ve çözülmelere neden olur.

mor ötesi ışınların malzemeler üzerindeki etkisi

- selüloz esaslı doğal malzemelerde selülozu bozarak karbonu ayrıştırmakta, rengin kararması, yüzeysel parçalanmalar ve mekanik dirençlerin düşmesi
- taşlarda ayrışabilir pigmentlerin renk değiştirmesi
- dış cephe boyalarında boyanın bağlayıcı bölümünü oluşturan film yapıcı maddeyi ayrıştırarak boyanın eskimesi ve renginin solması
- değişik plastik malzemelerin renklerinin bozulması, malzemenin çatlaması ve çözülmesi
- perde ve güneşliklerin renklerinin solması, eskiyip parçalanması vb

önlem:

üretim aşamasında, UV ışınlarına karşı dayanıklılıgın artırılması için bu tür malzemelerin bileşimlerine UV stabilizatörleri olarak bilinen katkı maddeleri katılmalıdır.
renkli bir yapı malzemesinin UV ışınlarına karşı dayanıklılıgı TS 202'ye göre saptanmaktadır.


Kızılötesi (Infrared-IR)

sorun:
- kızılötesi ışınlar ısı enerjisi taşıyan ışınlardır.
- atmosferin alt seviyelerinde ve yansıdığı yüzeylerde ortamın sıcaklıgını yükseltir.
- bina yüzeyine doğrudan ve yansıyarak gelen bu ışınlar, aynı etkiyi yapı dış kabuğunu oluşturan malzemelerde de gösterir. bunun doğal sonucu olarak da yapı dış kabuğunun sıcaklık artar ve kabuk genleşir.

önlem:

- taşıyıcı sistemde genleşme derzi düzenlenmeli,
- yapı elemanları, bileşenleri ve malzemelerinde genleşme derzleri düzenlenmeli,
- iki malzemeyi birlikte uygularken genleşme katsayılarının eşit olmasına dikkat edilmeli. örneğin: beton ve ahşabın genleşme katsayıları farklı oldugundan beraber çalıştırılamaz. beton ve çeliğin ise genleşme katsayıları birbirine yakındır.

ISI

- sıcaklık, bir isimdeki moleküler hareketin artmasıyla yükselen skaler bir büyüklüktür.
- ısı ise, bir enerji türüdür. (joule, kalori, vb)

ısı geçişi

ısı enerjisinin sıcaklıkları farklı iki ortam arasında birinden diğerine geçişi,
- ısı iletimi (kondüksiyon)
- ısı taşınımı (konveksiyon)
- ısı ışınımı (radyasyon)


Isı iletimi (kondüksiyon)

- özellikle katı cisimlerde veya hareket etmeyen sıvı veya gaz akışkanlarda ısı enerjisinin geçiş şeklidir.
- erneji, cismi oluşturan moleküllerin titreşimi sonucu bir molekülden diğerine aktarılarak yayılır.
- metaller gibi serbest elektron içeren cisimlerde özellikle serbest elektronlar ısı iletimine önemli ölçüde yardımcı olurlar.
- cismin gözeneklilik, boşluk içerme gibi düzensiz bünye yapısına ilişkin özellikler ısı iletimi açısından olumsuz bir ortam oluşturur ve cisim ısıyı daha az iletir hale gelir.


Isı taşınımı (konveksiyon)

- molekülleri serbestçe hareket eden sıvı veya gaz (hava) gibi molekül ağırlıkları düşük akışkanlıklarda, sıcak moleküllerin soğuk moleküllerle yer değiştirmeleri sonucu oluşan ısısal geçirimlilik olayıdır.
örneğin, kış mevsiminde bir hacmin penceresi önündeki hava bu şekilde soguyarak aşağı iner, bu olayı önlemek için pencerelerde çift cam kullanılmaktadır.


Isı ışınımı (radyasyon)

- ısı enerjisinin, ışınım yolu ile herhangi bir ara taşıyıcıya gereksinim göstermeden, elektromanyetik dalgalar şeklinde oluşan ve malzemeye geçiş sağlayan ısısal iletim şeklidir.
- bu yayınım çevredeki nesnelerden tümüyle bağımsızdır ve bu ısı ışınımının taşınabilmesi için herhangi bir taşıyıcı ortama gerek yoktur.
- bilindiği gibi, dünya'ya 150 milyon km uzaklıkta bulunan güneş'ten yayılan ısı ışınımı dünya ile güneş arasında herhangi bir ortam olmaksızın dünya'ya ulaşıp onu ısıtabilir. bunun gibi sıcaklıgı yüksek cisimlerden daha düşük sıcaklıktaki cisimlere doğru bir ısı ışınımı oluşur.
- ısı ışınımında ayrıca, siyah cisim kavramından da bahsedilmesi yerinde olur. bu kavrama göre siyah cisim kendisine gelen görünür veya görünmez bütün ışınımları emer.

Yapı Malzemelerinin Kimyasal ve Mekanik Özellikleri

Yapı Malzemelerinin Kimyasal Özellikleri

- her malzeme kimyada bilinen elementlerden biri
veya
- dünya kabuğunun yarısına yakın olan oksijen ile oluşan oksitlerin bir kaçının birleşmesiyle
veya
-bazıları da yine oksijenin oluşturdugu karbonat, sülfat, silikat birleşimlerinin bir element veya diğer birkaç elementle birleşmesi sonucu meydana gelir.


- malzemenin kimyasal özellikleri ve bu özelliklerin çeşitli etkilerle gösterdiği değişiklikler diğer özelliklerini de etkiler.
- malzemelerin kimyasal bileşimleri ile mekanik özellikleri arasında önemli ilişkiler vardır.
- örneğin; çelikteki karbon oranının artması veya eksilmesi çeliğin, sert veya yumuşak, esnek veya kırılgan olmasına yol açtıgı gibi mekanik özelliklerin artmasına veya eksilmesine de yol açar.
-kimyasal bileşim değişirken malzemenin fiziksel özellikleri üzerinde de büyük etkiler yapar.
- malzemelerde meydana gelen kimyasal bir reaksiyon hacimde değişmelere neden olur.
- ayrıca, malzemeyi kullandıgımız ortamda temas ettiği bazı maddeler malzemenin ayrışmasına, bozulmasına ve hacimde bazı değişikliklerin olmasına (korozyon) neden olur.


Yapı Malzemelerinin Mekanik Özellikleri


- dış kuvvetler etkisinde, değişik zorlamalarla her türlü biçim değişikliği ve malzemenin bu etkilere gösterdiği direnç malzemenin mekanik özelliklerini belirler.

Malzemede basınç ve çekme

- belli bir eksen doğrultusunda etkiyen kuvvetlerin malzeme yapısında negatik deformasyonlar oluşturdugu haller basınç, pozitif deformasyonlar oluşturdugu haller ise çekme gerilmeleri meydana getirir.
- kristal içyapıya sahip metaller gibi malzemelerde basınç ve çekme gerilmeleri eşdeğerdir.
- moleküllü içyapıya sahip ahşap gibi malzemelerde basınç ve çekme değerleri farklıdır. ayrıca liflere paralel yöndeki basınç ve çekme gerilmeleri, liflere dik yöndeki basınç ve çekme gerilmelerinden büyüktür.
- karma iç yapıya sahip taş, beton, pişmiş toprak gibi malzemelerde ise boşlukları nedeniyle çekme dirençleri basınç dirençlerinden daha küçük değerdedir.


Malzemede makaslama (kesme)

- bir eksene göre birbirine zıt iki kuvvetin çok küçük bir arayla malzemeyi etkilemesi sonucu oluşan şekil değiştirmedir.

Malzemede burulma (torsiyon)

- bir çubuğun eksenine dik düzlem içinde, ters ikiz kuvvetin etkisinde olmasına burulma denir.- burulma, çubukta genellikle eğilme ve kesme etkileri ile birliktedir.

Malzemede eğilme

- eğilme, bazı yapı ürünleri (kiriş, döşeme vb..) üzerine belli bir aralıkla gelen kuvvetlerin (yüklerin) oluşturduğu gerilmedir.

Malzemede burkulma (flambaj)

- kesitlerine oranla boyları uzun olan çubuklarda, malzeme eksenel basınç etkisinde ise cubugun burkulması söz konusudur.

Malzemede çarpma

birim alanı çarpma yoluyla kırmak için gerekli ise çarpma işi denir.

Malzemeler genelde iki yolla kırılır.
- üzerine gelen yükü yavaş yavaş artırmak,
- malzemeye başka bir maddeyi hızla çarpma

Malzemede yorulma

- malzemede kırılmadan çarpma halinin arka arkaya tekrarı yorulmayı meydana getirir.

Malzemede kırılma

- malzemenin gerilme altında iki veya daha çok parçaya ayrılmasıdır.

Malzemede sertlik

Sertlik, malzeme yüzeyinin kalıcı şekil değiştirmeye karşı gösterdiği dirençtir.

Malzemede aşınma

aşınma, kuvvetler karşısında malzemenin sertliğine bağlı olarak yüzeyinden parçacıkların kopmasıdır.

Yapı malzemelerinin fiziksel özellikleri

Yapı malzemelerinin fiziksel özellikleri

malzemelerinin fiziksel özellikleri genelde ve cogunlukla malzemedeki boşluklarla ilişkilidir.
malzemede molekül gruplaşması halinde bazı boşlukların ortaya cıkacagı acıktır.
bu boşluklar malzemenin;

-yogunlugu,
-özgül agırlıgı,
-direnci
-ısı, su ve sese karşı geçirimliliği hakkında bilgi verir.

Yoğunluk

-malzemenin boşluklu birim hacim agırlıgıdır.
-bir malzemede yogunluk arttıkça (boşluk oranı azaldıgında) direnç ve ısı iletkenliği artar ve su geçirimliliği azalır.
-yogunlugu azalınca (boşluk oranı arttıgında) direnç ve ısı iletkenliği azalır ve su geçirimliliği artar.
-malzemede ısı geçirimsizlik istenildigi hallerde boşluk oranı artırılmaya calısılır. örneğin plastik köpük, cam yünü, yapay ahşap, bosluklu tugla gibi malzemeler bu amaçla kullanılır.
-ses geçirimsizliği için dolu malzemeler, ses emicilik için ise boşluklu malzemeler seçilir.
-yapay malzeme üretiminde, amaca göre boşluk oranı eksiltilir veya artırılır.

Özgül Ağırlık

-malzemenin boşluksuz birim hacim ağırlıgıdır.
-malzemenin yogunlugu ile özgül agırlıgının birbirine eşit olması halinde (yani boşlugun sıfır olması halinde) o malzeme boşluksuz bir malzemedir.
-örneğin:metaller bu gruba girer. özellikle moleküllü ve karma içyapıya sahip ahşap, plastik, doğal veya yapay taş, seramik gibi malzemeler ise boşluklu malzemelerdir.

Doluluk oranı (kompasite)

-bir malzemenin dolu hacminin, boşluklu hacmine oranıdır.
-diğer bir tanımla bir malzemenin yogunlugunun özgül agırlıgına oranı olarak ifade edilir.

Boşluk oranı (porozite)

-bir malzemedeki boşluk hacminin, o malzemenin boşluksuz tüm hacmine oranıdır.

Ağırlıkça su emme oranı

-malzemenin emdigi su agırlıgının, malzemenin kuru agırlıgına oranıdır.

Hacimce su emme oranı

-malzemenin emdigi su hacminin, malzemenin boşluklu hacmine oranıdır.

Doyma derecesi

- cismin su ile doldurulmuş boşlukları hacminin, boşluklarının toplam hacmine oranıdır.
-doyma derecesi, malzemenin donmaya dayanıklılıgı bakımından önem taşır.
- malzemenin içinde donan su, hacimde %10 genleşme yapar
- malzeme boşlukları %80 oranında suya doymuşsa suyun genleşmesi için yeteri kadar boşluk vardır ve malzeme zarar görmez. ancak, yüksek oranlarda buz basıncı malzemeyi parçalar.

Kapilarite (higroskopiklik / kılcallıkla su emme)

- malzemenin birim alanından birim zamanda kılcallıkla emdiği su miktarıdır.
- malzeme yüzeyleri su ile temas ettiği zaman suyun yüzey gerilimi ile boşluklar suyu kılcallıkla malzeme içine doğru çeker ve emilen su yukarı doğru (eğik veya yatay da olabilir) yükselir.
- örneğin zemindeki nem kılcallık nedeniyle duvarlarda yükselir.

Yapı Malzemelerinin Görsel Özellikleri

Yapı Malzemelerinin Görsel Özellikleri

yapı malzemelerinin deney ve ölçmeye dayanmaksızın gözle algılanabilen özellikleri görsel özellikleridir.

bu özellikler;
- renk (renk farklılıgı, açıklık, koyuluk vb)
- biçim (eğri, yuvarlak, altıgen, kare , üçgen, dikdörtgen vb)
- parlak - mat (cilalı)
- düzgün - pürüzlü
- gözenekli - gözeneksiz
- boyut (büyük, küçük)
- saydam - yarı saydam - saydam olmayan
- doku
- maddenin konumu (sıvı, katı vb..)

genelde malzemenin yapısı ve diğer özellikleri ile bağlantılı olan bu özellikler, yapıların oluşumunda estetik açıdan önemlidir.

Doku

- tüm görsel nesnelerin karakteristik birer dış yapıları vardır.
- nesne ve varlıkların dış yapı özellikleri ve bunların objektif etkileri dokuyu (tekstür) oluşturur.
- objelerin dış görünüşlerindeki ayrıcalıkları sağlayan üzerindeki dokusal yapı farklılıklarıdır.
- yani doku, yüzeyleri oluşturur.

doku, tasarımcının binasına kimlik kazandıracak olan en önemli etkenlerden biridir.mimari yüzeylerin dokusu denilince;

-malzemelerin fiziksel dokuları
-malzemelerin yüzeyi oluşturmak üzere bir araya gelişlerinde meydana getirdikleri örgü
-yüzey işlenişinden kaynaklanan doku etkisi anlaşılmalıdır.

Gözle Görülen Doku (görsel doku)

- Yüzeylere dokunmakla elde edilmeyip, görme yoluyla elde edilen doku etkilerine denir.
- düz yüzey üzerinde görüntü olarak doku etkisi verir.

Dokunma ile hissedilen doku (dokunsal doku)

- yüzeylere dokunarak elde edilen doku etkilerine denir.
- sert ve yumuşak doku diye ayrılır.

Dokunun psikolojik etkileri:

Doku;
- yumuşaklık - sertlik
- ağırlık - hafiflik
- sessizlik - gürültü
- huzur - tedirginlik
- durgunluk - hareketlilik
- sakinlik - heyecanlılık
- rehavet - kasvet
- vb. psikolojik etkiler yaratır.

Doku Türleri

- derin doku
- yüzeysel doku
- ince doku (yakınlık ve keskinlik duygusu verir)
- kaba doku (uzaklık etkisi verir)
- düzenli doku- düzensiz doku
- sert doku (insanda dinamik duygular uyandırır, yakınlık etkisi, uyarıcı, ilgi çekici, heyecanlı, güçlü ve daha sıcak bir etki verir)
- yumuşak doku (insanda sessizlik sükunet, monotonluk, soğuk, güçsüz ve rahatlık duyguları oluşturur ve uzaklık etkisi verir)

Biçim

- bir cismin veya bir mekanın şekli, bir binanın kitlesi, bir bütünün yapısı biçim olarak tanımlanmaktadır.
- işlev, ölçü ve malzemede oldugu gibi biçimi de belirlemektedir.
- her mimari yapıt biçimsel çizgilerini; coğrafik, topoğrafik, jeolojik ve iklimin oluşturdugu, gerekli bilim ve teknikten oluşan koşullarda alır.
- bir yapıtın gerçekten değerli olabilmesi için biçimin kendisine verilen içeriği yansıtması gerekir.

Renk

- insan sağlığı üzerindeki fiziksel, biyolojik ve psikolojik etkileri yanında çocuk gelişimi üzerindeki etkileri nedeniyle de mekanlarda renk seçimi önemlidir.


Yeşil

-gözleri dinlendiren ve heyecan duygusunu azaltan bir renk oldugu için mekanlarda huzur verir.
-açık tonları daha duygusal atosferler için tercih edilir.
-sonsuz bir tinsellik ve barışıklık duygusu da yarattıgı için evlerde bol miktarda yeşil bitkiler bulundurulması tavsiye edilir.
-ilkbahar mevsimini çağrıştıran özelliği ile uygulandıgı her mekana temiz hava ve canlılık katar.
-diğer yandan ofislerde kullanılan yeşil renk, güven verici bir izlenim bırakır.

Sarı

-dikkat çekiciliği ve ayırt edebilme özelliklerinden ötürü, güvenlikle ilgili bir çok alanda bu renk kullanılır.
-vurgulanması ve göze çarpması istenilen her noktada birçok renkten daha fazla kullanılır.
-dolayısıyla bu renk, az ışıklı, geniş ve kapalı ortamlar için idealdir.
-ofiste ise insanların verimli çalışmaları için sarı renk tercih edilir.

Mavi

-görüntü olarak sakinliği ifade etmesine rağmen, geniş alanlarda kullanıldıgında kasvetli bir görüntü verir.
-özellikle açık mavi, ofis ve ev ortamlarında ciddiyet göstermek amacıyla sıkça tercih edilir.
-açık mavi renk mekansal ferahlık sağlarken, koyu mavi renk ise serinlik veren bir etki yaratır
-yeme iç güdüsünü engelleyen bir renk oldugu için yemek odalarında pek kullanılmaz
-çocuk odalarında turuncu veya sarı gibi uyarıcı renkler yerine mavi kullanıldıgında cocukların daha sakinleştikleri gözlenmiştir. bu yüzden özellikle erkek çocuk odaları için mavi, en dogru seçimlerden biri olmaktadır.

Kırmızı

-her ortama hayat ve enerji verir
-güçlü ve yogun ışık oldugu zaman kırmızı bir mekanda daha fazla vurgulanır
-dingin ortamlarda saf kırmızı çok nadir kullanılır. çünkü onun göze batan ve çok güçlü etkisi mekanı yorabilir.
-iddialı ve hareketli yerlerde kırmızı sıcaklık ve enerji kaynagıdır
-oturma odasında vurgulanan renk olarak kullanıldıgında aile bireylerine canlılık verir.

Siyah

-korku ve umutsuzlugun yanı sıra ölümü de çagrıstıran siyah, ölçülü kullanıldıgında dekorasyonda zarafetin de işaretidir.
-siyah yogun bir enerjiye sahip oldugu için tek renk olarak kullanıldıgında aşırılıkları dengeler.

Beyaz

-özellikle hastaneler gibi saglık ve hijyenin önemli oldugu mekanlar için tercih edilen ilk renktir
-bunun yanı sıra istikrarı ve devamlılıgı da temsil ettigi için beyaz rengin kullanıldıgı ofisler daha güven verir
-gözleri dinlendirir ve mekanı gerçek boyutlarından daha büyük gösterir
-ışık, seçilen beyazın tonunu etkiler. kuzeye bakan bir odada kreme yakın, güneşli bir odada ise griye yakın beyaz kullanılabilir.

Pembe

-ortama kazandırdıgı enerjinin yanı sıra hassas etkileriyle çalışma alanlarda pek tercih edilmez.
-daha olumlu bir yaşamı düşlemenin rengi olarak, özellikle dekorasyonda kız cocuklarının odalarında kullanılır.

Turuncu

-iştah açıcı özellige sahip oldugu için, özellikle yemek odalarında ve servis takımlarında kullanılan turuncu başkalarına karşı nezaketi ve saygıyı vurguladıgı gibi sosyal etkileşimleri de arttırır.
-dolayısıyla ortak kullanım alanları (salon, tv odası, mutfak) turuncu renk için en uygun ortamlardır.
-turuncu, insanların algısını en cok ve en kolay etkileyen renklerden biri olarak bulundugu grubu sayıca çok gösterir.
-eğer bir arada durdugunda, oldugundan çok daha fazla sayıda ve sık görülmesini istediginiz dekorasyon ürünleri varsa onlar turuncu seçilebilir.

Kahverengi

-insan hareketini hızlandırdıgı için özellikle fastfood restoranlarının iç mekanlarında kullanılır.
-sosyal dengeyi ve toplum içinde rahatlıgı saglayan renkler olarak ev dekorasyonunda da sıkça kullanılan kahverengi ve bej, özellikle zemine hakim olmalarıyla güvenlik duygusunu ve topragın yarattıgı rahatlık hissini verirler.

Yapı Malzemelerinin Özellikleri

malzemeden beklenen performans;

-malzemenin genel özellikleri
-mekanın özellikleri (yüzme havuzu, kimya laboratuvarı, kütüphane, konferans salonu vb)
-mekanın içinde bulundugu ortamın özellikleri (dış ve iç ortam)

bu özellikler;

- mekanın işlevine uyum
- mekanın estetik kurgusuna uyum
- mekan boyutuna uyum
- yararlılık ömrünün uzun olması
- maaliyet / birim fiyat uygunlugu
- kolay temin edebilme
- kir, toz tutmama ve temizlenme kolaylıgı
- uygulama kolaylıgı ve uygulamada özel ayrıntı parçalarının üretimi
- darbeye ve aşınmaya karşı dayanım
- yangın, su ve nem, ısı, don, ses, mikroorganizmalar, radyasyon, kimyasal ürünler gibi etkenler karşısında dayanıklılık
- biçimlendirilme kolaylıgı
- doku, renk gibi özellikler
- hijyenik olma
- kaygan olmama
- kullanıcı istegine uyum
- yaygın olarak kullanılması ve moda olması

Malzemelerin İç Yapısı

malzemelerin iç yapılarına baktıgımızda;
-malzemelerin maddelerden,
-maddelerin de atomlardan oluştugunu görürüz.

-atom ve moleküller, sıcaklık derecesinin azlık veya çokluguna göre üç değişik yerleşim düzeninde bulunur.

-buna göre madde;
-gaz
-sıvı
veya
-katı
konumda olabilir.

Gaz Maddeler

-gaz haldeki maddeler ayrık düzende ve birbirini çekemeyen bağımsız moleküllerden oluşur.
-belirli biçim ve hacimleri yoktur.
-bulundukları kabı tamamen doldururlar.
-kabın iç yüzeylerine çarparak bir basınç oluştururlar.

Sıvı maddeler

-sıvı haldeki maddelerin molekülleri gazlara göre daha yakın konumdadır. ancak aralarında boşluklar vardır.
-kayma kuvvetlerine karşı koyamadıkları için sıvılar akışkandır.
-bulundukları kabın biçimini alırlar.
-hacimleri olmasına karşın, belirli şekilleri yoktur.

Katı maddeler

-katı haldeki maddelerde atomlar ve moleküller birbirine çok yakın konumdadır.
-belirli bir düzende yerleşerek maddeye şekil verirler.
-bu nedenle katı maddelerin hem hacmi hem de belirgin bir şekli vardır.
-atomlar arasındaki bağlar nedeni ile kayma kuvvetlerine karşı koyarak kolay kolay dağılmak istemezler ve şekillerini korumak için etkiler karşı direnç gösterirler.


Malzemelerin İçyapısı

malzemelerin iç yapıları;

1- moleküllü içyapılar
2- kristalli içyapılar
3- karma içyapılar

1- moleküllü içyapılar

-moleküllü içyapılar iki ayrı molekülün birleşmesi (kondansasyon) veya bir molekülün kendinden küçük parçalara bölünerek büyümesi (polimerizasyon) sonucu zincir bağları şeklinde meydana gelir. (ahşap, plastik vb)
-ayrıca, moleküller arasında çekim kuvvetleri vardır.
-aynı tür moleküller arasındaki çekime kohezyon, farklı moleküller arasındaki çekime ise adezyon denir.
-katı maddelerde kohezyonun büyük değerlerde olması katının şeklini korumasını, sıvılarda kohezyon kuvvetleri ise moleküllerin belli bir hacim içinde kalmalarını sağlar.

Ahşap

ahşap; karbon, hidrojen ve oksijenden oluşan selüloz ve ligninin meydana getirdiği hücresel yapısı nedeniyle;
-moleküllü,
-heterojen ve anizotrop,
-boşluklu,
-özgül ağırlığı düşük,
-ısı, elektrik ve sesi iyi iletmeyen malzemedir.

2- Kristalli içyapılar

-atomların üç boyutlu bir kafes sisteminde ve denge konumu uzaklıgında yer almaları sonucu, düzgün sıralar halinde dizilmesi ile oluşur. (metaller)

Metaller

metaller, düzgün kristal yapıları nedeniyle;

-homojen ve izotrop,
-dolu,
-özgül ağırlıkları yüksek,
-dirençli,
-serbest elektronlarının hareketi nedeniyle de ısı, elektrik ve sesi ileten malzemelerdir.
-dövme veya çeşitli ısısal işlemlerle kristal yapılarını sıkıştırmak, böylece dirençlerini artırmak mümkündür.
-kristal aralıkları nedeniyle, metaller saf iken dirençleri düşüktür.
-alaşım halinde iken, alaşıma giren metal, kristal aralıklarını doldurdugundan direnç yüksek bir değer alır.

3- Karma içyapılar

-bazı maddelerin iç yapılarında atomlar düzensiz diziliş içindedir. bu tür maddeler karma içyapılardır. (bazı doğal taşlar, yapay taş (beton), pişmiş toprak ve cam)

Karma içyapılı malzemeler

-bu tür malzemelerin birçoğu, bir veya birkaç metalin metal olmayan bir elementle (genellikle oksijen) birleşmesi sonucu meydana gelmiştir.
-yapıları, büyük moleküller içinde atomların birbirine iyon bağları ile bağlanmaları sonucu oluşur.
-serbest elektronlarının olmaması nedeniyle, ısı ve elektriğe karşı geçirimsizdirler.
-iyon bağlarının kuvvetli oluşu ergime noktalarının yüksek olmasına yol açar.
-yapılarının düzensizliği nedeniyle gevrek yapılıdırlar.
-boşluklarının bulunması nedeniyle basınç direncine oranla çekme dirençleri düşüktür.
-her noktada aynı derecede ısınmadıklarından dolayı ısısal gerilimlere karşı dayanıksızdırlar.

Malzemede Standart ve Yapı Malzemelerinin Sınıflandırılması

Malzemede Standart

Standartların genel amaçları;

- çeşitlerin azaltılması (basitleştirme)
- boyutların birleşmesi (birleştirme)
- kalite belirtme ve kontrolü (vasıflandırma) şeklinde sıralanabilir.
dolayısıyla standart;

- çeşidin azalmasından dolayı ekonomi
- boyutların birleşmiş olmasından dolayı hız
- kalitenin iyileşmesi ve kontrolünden dolayı sağlamlık getirmektedir.

standart çeşitleri pek çok olmakla beraber günümüzde en çok kullanılan standartları 7 grup içinde toplamak mümkündür.

-Temel standartlar
1. ölçü (uzunluk, yüzey, hacim)
2. ağırlık (kg)
3. zaman (saniye)
4. ısı (kalori)
5. elektrik akımı (amper) vb.

-Terim ve sembol standartları
1. harf
2. rakam
3. işaret
4. sembol

-Boyut ve biçim standartları
(tuğla, kiremit, ampul vb..)

-Değer ve birleşim standartları
(maddenin bütün özellikleri)

-Analiz ve kontrol standartları
(kullanmada değer ve birleşim için göz önüne alınacak değerler ve kurallar)

-Standart uygulama standartları
(tüketim esnasında uygulanacak kurallar)

-Mühendislik standartları
(hesap ve çizimde değerler, kabuller ve kurallar gibi)


Yapı Malzemeleri Yönetmeliği

-Amaç
bina ve diğer inşaat mühendisliği işleri dahil olmak üzere tüm yapı işlerinde daimi olarak kullanılmak amacıyla üretilecek yapı malzemelerinin taşıması gereken temel gerekleri, bu malzemelerde bulunması gereken uygunluk değerlendirme prosedürleri, piyasa gözetimi ve denetimi işlemleri ile ilgili usül ve esasları belirlemek.

-Kapsam
yapı işlerine ilişkin mekanik dayanım ve stabilite, yangın durumunda emniyet, hijyen, sağlık ve çevre, kullanım emniyeti, gürültüye karşı koruma, enerjiden tasarruf ve ısı korunumu açısından yapı malzemelerine uygulanacak kurallar.



YAPI MALZEMELERİNİN SINIFLANDIRILMASI:

-Kökenlerine göre;

1. Doğal malzemeler

-organik (bitkisel) kökenli malzemeler (ağaç vb)
-inorganik kökenli malzemeler (toprak, taş, maden vb.)

2.Yapay malzemeler

-doğal malzemelerin veya fosillerin kimyasal dönüşümü veya bileşimleri ile oluşturulmuş veya çeşitli evreleri olarak üretilmiş malzemeler (plastikler)


-Kullanım Yerine Göre

1. Taşıyıcı ürünler
mekanik özellikleri yüksek olan ürünler. (taş , tuğla, çelik, ahşap, beton vb..) yapıda yük taşıyan bölümlerde (taşıyıcı duvar, kolon, kiriş, döşeme, temel vb) kullanılır.

2. Koruyucu ürünler
yapıyı iç ve dış etkenlerden (ısı, ses, su, toz vb.) koruyan yalıtım ürünleridir. (polistren, cam yünü, bitüm vb.)

3. Kaplama ürünler
yapı elemanlarının yüzeylerinde kullanılan ve işlevler doğrultusunda farklı görevler üstlenen bitiş ürünleridir. (boya, ahşap, parke, seramik vb)


- Yüke Dirençlerine Göre

1. Sünek malzemeler
kopmadan önce esneklik sınırına kadar uzayabilme niteliğine sahip malzemelerdir. (termoplastikler, ahşap, metal)

2. Gevrek malzemeler
basınç altında kırılabilme, patlayarak dağılma veya kopma niteliklerine sahip malzemelerdir. (cam, taş, tuğla, beton, seramik vb..)

- Şekil değişimine göre,

1. Elastik malzemeler
yük etkisi altında şekil değiştirip yük kalkınca tamamen eski haline dönebilen malzemelerdir (kauçuk vb)

2. Plastik malzemeler
yük etkisi altında şekil değiştirip yük kalkınca oldugu gibi kalan ve eski haline dönemeyen malzemelerdir (kil vb)

3. Elasto-Plastik malzemeler
yük etkisi altında şekil değişimine uğrayıp yük kalktıktan sonra kısmen eski haline dönebilen ve bir kısım kalıcı deformasyonu bulunan malzemelerdir. (çelik vb..)

- Fiziksel bünyesine göre


1.Homogenlik
bir malzemenin aynı cins ve karakterdeki maddelerden oluşmasıdır. (metal)

2. Heterogenlik
bir malzemenin değişik cins ve karakterdeki maddelerden oluşmasıdır (ahşap)

3. İzotropluk
bir malzemenin bir noktasındaki özelliklerinin yönlere bağlı olmaması ve değişmemesidir. (metal)

4. Anizotropluk
bir malzemenin bir noktasındaki özelliklerinin yönlere bağlı olması ve değişebilmesidir. (ahşap)

- Doluluk ve boşluk oranına göre;

1. Gözenekli malzemeler
boşlukları olan ve çok miktarda su emebilen malzemelerdir. (ahşap vb)

2. Gözeneksiz malzemeler
boşlukları olmyan ve su emmeyen malzemelerdir. (çelik vb)